Jadłodzielnia w Oliwie, fotograficzne portrety mieszkańców z okazji 100-lecia przyłączenia dzielnicy do Gdańska, międzypokoleniowe warsztaty rękodzieła i kolejna edycja koncertu w Parku Oliwskim. To cztery projekty nagrodzone w VII edycji Oliwskiego Budżetu Sąsiedzkiego. Pula tegorocznego programu wynosi 24 tys. zł, a fundatorami nagród są Olivia Centre, Andrzej Stelmasiewicz oraz Przemysław Skokowski, radny dzielnicy Przymorze Małe.

Wręczenie nagród odbyło się 20 października w Oliwskim Ratuszu Kultury. Tegoroczni laureaci zaproponowali projekty o bardzo różnym charakterze, od praktycznych rozwiązań ułatwiających dzielenie się żywnością po przedsięwzięcia kulturalne, które przybliżają historię dzielnicy, zachęcają do spotkań i zwracają uwagę na ważne problemy społeczne. Uroczystość zakończył wykład „Park Oliwski i zielone otoczenie Oliwy”, który wygłosiła dr hab. inż. arch. Katarzyna Rozmarynowska, architektka, urbanistka i badaczka historii gdańskich ogrodów, wieloletnia wykładowczyni Politechniki Gdańskiej, autorka licznych publikacji naukowych poświęconych historii zieleni miejskiej, w tym książki „Ogrody odchodzące…? Z dziejów gdańskiej zieleni publicznej 1708–1945”.

Oliwski Budżet Sąsiedzki powstał w 2020 roku z inicjatywy Olivii Centre, aby wspierać pomysły mieszkańców i lokalnych organizacji działających na rzecz Oliwy oraz Przymorza Małego. Od początku partnerem przedsięwzięcia jest Andrzej Stelmasiewicz, oliwski przedsiębiorca, społecznik i animator kultury, założyciel Fundacji Wspólnota Gdańska. W 2024 roku do grona fundatorów dołączył Przemysław Skokowski, przedsiębiorca i radny dzielnicy Przymorze Małe. Wspólnie z Olivia Centre przeznaczają własne środki na realizację sąsiedzkich inicjatyw. W tym roku to kwota 24 tysięcy złotych.

O dofinansowanie mogą ubiegać się zarówno organizacje pozarządowe, fundacje, stowarzyszenia, organizacje lokalne, jak i sami mieszkańcy. Projekty ocenia jury, w którym zasiadają przedstawiciele lokalnych instytucji, społecznicy, reprezentanci dzielnic i Olivia Centre.

Cztery projekty z dofinansowaniem

Jednym z laureatów jest Regionalne Centrum Wolontariatu w Gdańsku, które zgłosiło projekt „Jadłodzielnia w RSM Budowlani”. W budynku spółdzielni mieszkaniowej przy al. Grunwaldzkiej 569 ma powstać pierwsza w Gdańsku tzw. mała jadłodzielnia, czyli ogólnodostępne lodówka i regał na żywność umieszczone wewnątrz budynku. Każdy będzie mógł zostawić tam nadwyżki pełnowartościowego jedzenia lub bezpłatnie skorzystać z produktów przekazanych przez innych. Do udziału w inicjatywie zaproszeni zostaną także lokalni przedsiębiorcy. Projekt, koordynowany przez Karola Krzyczkowskiego, ma ograniczać marnowanie żywności i służyć mieszkańcom, w tym licznym seniorom zamieszkującym zasoby spółdzielni. RCWG ma już doświadczenie w prowadzeniu jadłodzielni na gdańskiej Oruni.

„Oblicza Oliwy. Opowieści i kadry” to projekt Darii Balabai, animatorki kultury, reżyserki filmowej i założycielki Biblioteki Ukraińskiej w Gdańsku. Z okazji 100-lecia przyłączenia Oliwy do Gdańska powstanie cykl portretów mieszkańców wykonanych tradycyjnymi technikami fotograficznymi, w stylistyce przełomu XIX i XX wieku. Przed obiektywem staną zarówno osoby związane z Oliwą od pokoleń, jak i jej nowi mieszkańcy, w tym osoby z doświadczeniem migracyjnym. Zdjęciom towarzyszyć będą ich osobiste historie i wspomnienia. W ramach projektu zaplanowano także warsztaty pracy z fotografią analogową, wystawę plenerową oraz stworzenie cyfrowego archiwum, które pozwoli zachować opowieści mieszkańców dla kolejnych pokoleń.

W gronie laureatów znalazło się także Stowarzyszenie Park ON, wspierające osoby z chorobą Parkinsona i innymi chorobami zwyrodnieniowymi mózgu oraz ich opiekunów. Stowarzyszenie po raz ósmy zorganizuje „Koncert w Parku z Jamesem P. i kapeluszem w tle”. Bezpłatne wydarzenie odbędzie się 4 lipca 2027 roku w Parku Oliwskim. Koncerty organizowane przez Park ON od lat przyciągają mieszkańców i turystów, łącząc muzykę z popularyzowaniem wiedzy o chorobie Parkinsona. Są również okazją do podziękowania osobom i instytucjom wspierającym chorych. Organizatorzy szczególnie dbają o dostępność wydarzenia dla osób, którym stan zdrowia utrudnia uczestnictwo w koncertach odbywających się w zamkniętych salach. Tradycją stało się także przychodzenie publiczności w kapeluszach i fantazyjnych nakryciach głowy. Koncertowi towarzyszyć będzie prezentacja prac ceramicznych wykonanych przez członków stowarzyszenia oraz wręczenie statuetek „Uskrzydlenia”.

Czwartym nagrodzonym projektem są „Międzypokoleniowe spotkania”, zgłoszone przez Annę Wesołowską-Owczarską z nieformalnej grupy sąsiedzkiej Klub Piraci. W bibliotece „Przy Rynku” na Przymorzu odbędą się cztery warsztaty rękodzielnicze, podczas których mieszkańcy w różnym wieku będą wspólnie tworzyć biżuterię z koralików, kamieni naturalnych oraz elementów starych ozdób. Pomysłodawczyni chce zachęcić uczestników nie tylko do twórczego wykorzystania materiałów z odzysku, ale także do rozmów i dzielenia się rodzinnymi historiami. Warsztaty będą okazją do poznania sąsiadów, rozwijania zainteresowań i spędzenia czasu bez telefonów czy mediów społecznościowych.

Od pomysłu do realizacji

W Oliwskim Budżecie Sąsiedzkim liczą się przede wszystkim pomysły, które odpowiadają na potrzeby mieszkańców. Tegoroczni laureaci proponują zarówno nowe przedsięwzięcia, takie jak Jadłodzielnia czy fotograficzne archiwum Oliwy, jak i kontynuację działań, które mają już swoich wiernych i zaangażowanych uczestników i odbiorców.

Siedem edycji programu to również siedem lat współpracy Olivii Centre z mieszkańcami, organizacjami społecznymi, lokalnymi przedsiębiorcami i przedstawicielami dzielnic. Dzięki wspólnemu finansowaniu mogą powstawać projekty, na które ich pomysłodawcom trudno byłoby samodzielnie znaleźć środki. A mieszkańcy Oliwy i Przymorza Małego zyskują kolejne miejsca, wydarzenia i okazje do wspólnego działania.